Backup VPS đúng cách: rsync, tar, cron tự động và lưu trữ an toàn

Backup là thứ bạn không bao giờ cần — cho đến khi bạn cần. Bài này hướng dẫn backup VPS đúng cách, từ thủ công đến tự động hoá.

 Chiến lược backup 3-2-1

• 3 bản sao dữ liệu
• 2 loại storage khác nhau (VPS + cloud storage)
• 1 bản lưu ngoài site (off-site)

 Backup bằng tar (Nén thư mục)

# Backup thư mục website
tar -czf /root/backup/web_$(date +%Y%m%d).tar.gz /var/www/html/

# Backup nhiều thư mục
tar -czf /root/backup/server_$(date +%Y%m%d_%H%M).tar.gz \
    /var/www/ \
    /etc/nginx/ \
    /etc/ssl/

# Giải nén
tar -xzf /root/backup/web_20240315.tar.gz -C /restore/

# Xem nội dung file tar mà không giải nén
tar -tzf /root/backup/web_20240315.tar.gz | head -20

 Backup MySQL/MariaDB

# Backup 1 database
mysqldump -u root -p mydb > /root/backup/mydb_$(date +%Y%m%d).sql

# Backup tất cả databases
mysqldump -u root -p --all-databases > /root/backup/all_dbs_$(date +%Y%m%d).sql

# Backup và nén ngay
mysqldump -u root -p mydb | gzip > /root/backup/mydb_$(date +%Y%m%d).sql.gz

# Restore từ backup
mysql -u root -p mydb < /root/backup/mydb_20240315.sql

# Restore từ file nén
gunzip < /root/backup/mydb_20240315.sql.gz | mysql -u root -p mydb

 Backup bằng rsync (Đồng bộ sang server khác)

# Đồng bộ thư mục web sang backup server
rsync -avz --delete /var/www/ user@backup-server:/backup/www/

# Backup kèm SSH key và port tùy chỉnh
rsync -avz -e "ssh -p 2222 -i ~/.ssh/backup_key" \
    /var/www/ \
    user@backup-server:/backup/www/

# Dry run (kiểm tra trước khi copy)
rsync -avzn --delete /var/www/ user@backup-server:/backup/www/

 Script backup tự động

nano /root/backup.sh

#!/bin/bash
# Backup script cho VPS

DATE=$(date +%Y%m%d_%H%M)
BACKUP_DIR="/root/backups"
KEEP_DAYS=7

mkdir -p $BACKUP_DIR

echo "[$(date)] Bắt đầu backup..."

# Backup web files
tar -czf $BACKUP_DIR/web_$DATE.tar.gz /var/www/ 2>/dev/null
echo "[$(date)] Backup web: OK"

# Backup MySQL
mysqldump -u root --all-databases 2>/dev/null | gzip > $BACKUP_DIR/mysql_$DATE.sql.gz
echo "[$(date)] Backup MySQL: OK"

# Backup config files
tar -czf $BACKUP_DIR/configs_$DATE.tar.gz /etc/nginx/ /etc/php/ 2>/dev/null
echo "[$(date)] Backup configs: OK"

# Xoá backup cũ
find $BACKUP_DIR -type f -mtime +$KEEP_DAYS -delete
echo "[$(date)] Đã xoá backup cũ hơn $KEEP_DAYS ngày"

echo "[$(date)] Backup hoàn thành!"

chmod +x /root/backup.sh

# Test chạy thủ công
bash /root/backup.sh

 Lên lịch cron tự động

crontab -e

Thêm các dòng:

# Backup hàng ngày lúc 2:00 AM
0 2 * * * /root/backup.sh >> /var/log/backup.log 2>&1

# Backup MySQL mỗi 6 giờ
0 */6 * * * mysqldump -u root --all-databases | gzip > /root/backups/mysql_$(date +\%Y\%m\%d_\%H\%M).sql.gz

 Upload backup lên cloud (rclone)

# Cài rclone
curl https://rclone.org/install.sh | sudo bash

# Cấu hình (Google Drive, S3, Dropbox, OneDrive...)
rclone config

# Upload backup lên Google Drive
rclone copy /root/backups/ gdrive:VPS-Backups/

# Sync
rclone sync /root/backups/ gdrive:VPS-Backups/

 Checklist backup

•  Backup web files định kỳ
•  Backup database định kỳ
•  Backup cấu hình server (/etc/)
•  Tự động hoá bằng cron
•  Lưu backup ở nơi khác (không cùng VPS)
•  Test restore định kỳ
•  Giữ tối thiểu 7 ngày backup

 Lời khuyên cuối: Backup tốt nhất là backup bạn thực sự có và có thể restore được. Hãy test restore ít nhất mỗi tháng một lần!